Lezingen

Lezingen in het seizoen 2017 - 2018

Zondag 18 maart 2018 - 15.00 uur

 

Staten, stinzen en buitenplaatsen in Fryslân.

De wooncultuur van de Friese elite.
 
In de Middeleeuwen werd er in Fryslân menig gewapend conflict uitgevochten. De adel bouwde versterkte huizen, stinzen, waar zij veilig kon wonen. Er zijn honderden stinzen geweest, meestal gesitueerd op een terp. Na verloop van tijd werd de samenleving vredelievender en de gebouwen werden groter met meer vertrekken en meer comfort. Van deze adellijke complexen, de staten, zijn meerdere typen te onderscheiden.
 
Drs. Rita Radetzky, kunsthistorica, raakte gefascineerd door deze functionele, adellijke huizen en het luxe 19e-eeuwse vervolg erop. Begin februari nam de commissaris van de koning, Arno Brok, het eerste exemplaar van haar boek over dit onderwerp in ontvangst.
 
In de 18e en 19e eeuw zijn de meeste van de meer dan 500 staten en stinzen afgebroken. Maar er verrezen nieuwe landhuizen
op het platteland en de rijke burgerij en de regenten volgden het voorbeeld van de adel. Hun huizen kregen de naam state, gecombineerd met de geslachtsnaam, zoals Rinia- of Dekemastate. Bij deze buitenplaatsen werden in de 19e eeuw fraaie landschapstuinen aangelegd, voorzien van bijzondere elementen en een opvallende plantengroei, de stinzenflora. Ook de interieurs werden steeds luxer en voorzien van o.a. imposante familieportretten. De talrijke bewoners van de staten hebben hun sporen nagelaten in de Friese geschiedenis, in de kerk of op de begraafplaats.
 
Rita Radetzky vertelt in haar lezing over de architectuur, bewoners en tuinen van de voorname Friese woonhuizen door de eeuwen heen.